Капитална добивка при продажба на недвижен имот во даночното право во Северна Македонија
Во светот на недвижности, концептот на капитална добивка при продажба на недвижен имот игра значајна улога во финансиското планирање и даночните обврски на сопствениците на имот. Капитална добивка при продажба на недвижен имот е финансискиот профит што се остварува кога сопственикот продава недвижен имот за цена која е повисока од неговата набавна цена. Оваа страница е дел од нашата пракса во областа на деловно право и недвижности и градежништво.
Што е капитална добивка при продажба на недвижен имот?
Капиталната добивка претставува доходот што се остварува од продажбата на недвижен имот, односно разликата меѓу продажната и набавната цена на имотот. Ако продажната цена ја надминува набавната цена, Вие остварувате капитална добивка. Во даночното право во Република Северна Македонија, продажната цена се однесува на договорената цена при продажба, додека набавната цена е цената по која сопственикот го купил имотот.
Така, произлегува дека капитална добивка е доходот (позитивна разлика меѓу продажната цена на недвижниот имот и неговата набавна куповна цена), што обврзникот го остварува од недвижен имот. Ако разликата е негативна се остварува капитална загуба.
Како се пресметува капитална добивка при продажба на недвижен имот?
За да ја пресметате капиталната добивка, одземете ја набавната цена од продажната цена на недвижниот имот. Во случај на наследство или подарок, набавната цена е цената по која имотот бил стекнат од претходниот сопственик. Доколку имотот е изграден од Ваша страна, набавната цена се однесува на трошоците за неговата изградба.
Даночен третман на капиталната добивка при продажба на недвижен имот
Даночната стапка за капиталната добивка во Северна Македонија изнесува 10%. Сепак, постојат одредени услови под кои може да се ослободите од плаќањето данок на капиталната добивка. На пример, ако сте живееле во имотот најмалку една година пред продажбата и го продавате по истекот на три години од стекнувањето.
Пријавување и плаќање на данокот
Сопствениците кои остваруваат капитална добивка од продажба на недвижен имот се должни да ја пријават оваа добивка до Управата за јавни приходи. Пријавувањето се врши преку електронскиот ситем и преку поднесување на потребните докази преку системот е-Даночни услуги. Рокот за поднесување на пријавата и доказите е до 10-ти во месецот кој следи по месецот во кој е заверен договорот за купопродажба на нотар.
Оданочување на различни сценарија
Сценаријата за оданочување можат да варираат во зависност од времетраењето на сопственоста на имотот и користењето на истиот. Доколку сопственикот на имотот живее во истиот и го продава по истек на пет години од стекнувањето, капиталната добивка не се оданочува. Исто така, ако доходот е остварен од продажба на недвижен имот стекнат по пат на денационализација или наследување од прв наследен ред, не се плаќа данок на капиталната добивка.
Исклучоци и Ослободувања
Постојат одредени исклучоци каде сопствениците можат да бидат ослободени од плаќање на данокот на капиталната добивка. На пример, продажбата на имот кој е во непосредна поврзаност со развод на бракот, и продажбата извршена меѓу брачните другари, може да биде ослободена од оданочување.
____
Капиталната добивка од продажба на недвижен имот е значаен финансиски елемент кој бара внимателно планирање и разбирање на даночните импликации. Во Македонија, се применува стапка од 10% за оданочување на капиталната добивка, но со многу услови и исклучоци кои можат значително да влијаат на вашиот даночен товар. Важно е да се информирате и да поднесувате соодветни даночни пријави во роковите за да избегнете можни казни и да се искористат законски предвидените олеснувања.
Капиталната добивка е клучен елемент во финансиското управување со недвижности, и со правилно планирање и даночно советување, може да донесе значајни финансиски придобивки и заштеди.
Прочитајте повеќе за одданочување на капиталната добивка при продажба на недвижен имот на следниот линк
Практична проверка во 2026 година
Пред да продадете недвижен имот, проверете ги следните работи: (1) Дали сте живееле во имотот и колку долго — ова директно влијае на тоа дали сте ослободени од данок. (2) Дали имотот е стекнат so наследство или денационализација — исклучување од оданочување. (3) Дали сте ги зачувале сите документи за набавната цена (договор за купопродажба, трошоци за градба) — потребни за точна пресметка. (4) Рокот за пријавување е 10-ти во следниот месец по нотарска заверка — пропуштањето предизвикува казни. За поврзани прашања при развод и поделба на имот, постојат посебни даночни ослободувања.
Често поставувани прашања
Колку изнесува данокот на капитална добивка во Македонија?
Даночната стапка изнесува 10% од остварената капитална добивка (разлика меѓу продажна и набавна цена).
Кога сум ослободен од плаќање данок на капитална добивка?
Ослободени сте доколку: (1) имотот го продавате по пет и повеќе години од стекнувањето и во него сте живееле, (2) имотот е стекнат по наследство од прв наследен ред, (3) имотот е стекнат по денационализација, или (4) продажбата е поврзана со развод на брак.
До кога треба да ја пријавам капиталната добивка?
До 10-ти во месецот кој следи по месецот во кој е нотарски заверен договорот за купопродажба. Пријавувањето се врши електронски преку системот на УЈП.
Потребна ви е правна насока?
Доколку имате прашања за капитална добивка или даночните обврски при продажба на недвижен имот, тимот на Лаличиќ и Партнери Ви стои на располагање. Контактирајте не преку нашата веб-страница.
Ведран Лаличиќ
Контактирајте го авторот тука
Напомена: Горенаведеното не претставува правен совет и во никој случај не може да биде прифатен или разбран како инструкција за постапување во конкретен случај. Секоја правна ситуација има свои карактеристики кои треба да се гледаат посебно и од таа причина Ви препорачуваме за правен за правен совет, да контактирајте стручно лице – адвокат.